اندازه میلگرد موضوع مهمی است که پیمانکاران و متخصصان ساختمان باید به آن توجه کنند. میلگرد یکی از مصالح پرکاربرد در صنعت ساختمان است و در انواع و اندازههای مختلف تولید میشوند. ابعاد میلگرد نه تنها بر هزینه پروژه ساختمانی و قیمت میلگرد تاثیر مستقیم دارد، بلکه انتخاب اندازه مناسب باعث کاهش مشکلات احتمالی در کارهای ساختمانی میشود. در این مقاله از دکتر آهن، برند رسمی فولاد رامیار صنعت به نحوه تشخیص سایز میلگرد پرداخته و به این سوال پاسخ میدهیم که چگونه سایز میلگرد را تشخیص دهیم؟
نحوه تشخیص سایز میلگرد
میلگرد یک میله فلزی است که برای تقویت بتن در ساختمانها و سازههای دیگر استفاده میشود. میلگردها در اندازهها و اشکال مختلفی تولید میشوند؛ بنابراین مهم است که بتوانید سایز مقطع مورد نیاز خود را تشخیص دهید. برای تشخیص سایز میلگرد، میتوانید از یک خطکش یا متر استفاده کنید. خطکش یا متر را در امتداد قطر میلگرد قرار دهید و اندازه را در میلیمتر یا اینچ بخوانید. سایز میلگرد معمولاً با قطر آن مشخص میشود؛ به عنوان مثال، میلگردی با قطر 10 میلیمتر، میلگرد 10 نامیده میشود.
هنگام انتخاب میلگرد، باید به عوامل مختلفی مانند اندازه پروژه، بار مورد انتظار و نوع بتن مورد استفاده توجه کنید. با انتخاب میلگرد مناسب میتوانید اطمینان حاصل کنید که پروژه شما ایمن و بادوام است. علاوه بر سایز میلگرد، اصالت آن نیز مورد اهمیت است؛ در مطلب " تشخیص میلگرد اصل از تقلبی " در این باره صحبت کردهایم.
در اینجا چند نکته برای انتخاب سایز میلگرد ارائه میدهیم که به شرح زیر هستند:
- اندازه پروژه را در نظر بگیرید. اگر پروژه بزرگ است، باید از میلگردهای بزرگتر استفاده کنید.
- بار مورد انتظار را در نظر بگیرید. اگر پروژه باید وزن زیادی را تحمل کند، باید از میلگردهای قویتر استفاده کنید.
- نوع بتن مورد استفاده را در نظر بگیرید. برخی از انواع بتن مقاومت کششی بیشتری نسبت به سایرین دارند.
- با پیروی از این نکات میتوانید اطمینان حاصل کنید که پروژه شما ایمن و بادوام است.
روش تشخیص سایز میلگرد
همانطور در بالا گفته شد در این مقاله قصد داریم به چگونگی تشخیص سایز میلگرد بپردازیم. میلگردها معمولاً با قطر 6 تا 32 میلی متر و طول 12 متر تولید میشوند. تشخیص اندازه این قطعه فولاد حتی برای مهندسان ناظر اغلب دشوار است. برای این منظور روشهای مختلفی در این زمینه وجود دارد که میتوان از آنها کمک گرفت. مهم این است که مهندسان از این محصولات مختلف در یک اندازه استفاده نکنند و در این زمینه اشتباه نکنند. بنابراین میتوان آن را به روشهای مختلفی انجام داد که این روشها به شرح زیر است:
تشخیص سایز میلگرد با وزن
بهترین راه تشخیص سایز میلگرد، استفاده از وزن آن است. همانطور که میدانید میلگردها طبق یک استاندارد خاصی تولید میشود. براساس این استاندارد وزن میلگردها به صورت کامل در جدول اشتال میلگرد مشخص شده است. همچنین برندهای مختلف جدول وزنی خاص خود را دارند. یعنی هر سایز از میلگرد در هر برند، وزن مخصوص به خود را دارند.
شما میتوانید به سادگی با دانستن وزن میلگرد، سایز انواع میلگرد را بدست آورید. شما میتوانید بهراحتی و بهصورت آنلاین برای محاسبه وزن میلگرد، مشخصات موردنظر مانند سایز و طول میلگرد را وارد کرده و وزن دقیق آن را در کمترین زمان مشاهده کنید.
تشخیص انواع سایز میلگرد با کولیس Calipers
کولیس (caliper) ابزاری است که برای اندازه گیری ابعاد داخلی و خارجی اجسام استفاده میشود. کولیسها در انواع مختلفی وجود دارند، اما همه آنها با یک اصل کار میکنند. این ابزار از دو فک تشکیل شده اند که با استفاده از یک پیچ تنظیم میشوند. برای اندازه گیری یک جسم، فکها را باز میکنید تا جسم را در بین آنها قرار دهید؛ سپس پیچ را تنظیم میکنید تا فکها به طور محکم به دور جسم بچسبند. اندازه جسم از روی مقیاس روی کولیس خوانده میشود.
کولیسها ابزاری دقیق هستند و برای اندازه گیری اجسامی که به دقت زیادی نیاز دارند، استفاده میشوند. کولیسها در صنایع مختلف مانند ساخت و ساز، تولید و تعمیر استفاده میشوند.
انواع مختلفی از کولیس وجود دارد، اما رایجترین آنها عبارتند از:
- کولیس انالوگ: این نوع کولیس از یک مقیاس آنالوگ برای اندازهگیری استفاده میکند. مقیاس آنالوگ یک خط نازک است که اندازه جسم را نشان میدهد.
- کولیس دیجیتال: این نوع کولیس از یک نمایشگر دیجیتال برای اندازه گیری استفاده میکند. نمایشگر دیجیتال اندازه جسم را به صورت عددی نشان میدهد.
کولیس ابزاری مهم برای هر کسی است که نیاز به اندازه گیری دقیق اجسام دارد. کولیسها در انواع مختلفی وجود دارند و میتوان آنها را برای اندازهگیری انواع مختلف اجسام استفاده کرد.
نکات استفاده از کولیس
در اینجا چند نکته برای استفاده از کولیس آورده شده است:
قبل از استفاده از کولیس، آن را تمیز کنید.
اطمینان حاصل کنید که کولیس در شرایط خوبی است و هیچ آسیبی ندیده است.
برای اندازه گیری جسم، فک ها را باز کنید تا جسم را در بین آنها قرار دهید.
پیچ را تنظیم کنید تا فک ها به طور محکم به دور جسم بچسبند.
اندازه جسم را از روی مقیاس روی کولیس بخوانید.
اگر از کولیس دیجیتال استفاده میکنید، دکمه ای را فشار دهید تا اندازه جسم روی نمایشگر ظاهر شود.
گیج اندازه گیری میلگرد
این ابزار یک قالب مخصوص فولاد ضد زنگ است. این دستگاه اکثر محصولات لاستیکی را بین 12 تا 28 میلی متر تشخیص میدهد و احتمال خطا گیج بسیار کم است.
شابلون میلگرد
اندازه قطعات را نیز میتوان با استفاده از شابلون تعیین کرد. برخی از مهندسان بازرس شابلونهای آماده ای دارند که با استفاده از آنها میتوانند اندازههای مختلف محصولات را تشخیص دهند. این دستگاه معمولا از فیلم رادیولوژی و ورقه های نازک ساخته میشود.
تعیین سایز میلگرد با استفاده از ترازو
در این روش قطعات نازک و نواری با طولهای مختلف اندازهگیری شده و سپس قطر آنها از وزن به دست آمده محاسبه میشود.
نکته: این روش زمانی که آرماتور در سازه محصور شده باشد موثر نخواهد بود.
تشخیص سایز میلگرد با انگشت دست
در برخی موارد امکان کاهش سایز این محصول وجود دارد. مهندسان باید انگشت خود را روی قطعه بگذارند تا شکل مورد نظر را پیدا کنند. توجه داشته باشید که یافتن محصولات سایز 18 و سایز 20 از این طریق باعث خطا میشود.
اندازهگیری سایز میلگرد با کنترل چشمی
گروهی از مهندسان ناظر که چندین سال سابقه کار دارند میتوانند اندازه قطعه را با چشم تعیین کنند. در صورتی که بسیاری از مهندسان نقشه برداری مبتدی، نمیتوانند قطر محصول را با چشم تشخیص دهند. در صورت مونتاژ این محصولات در کارخانه امکان بازرسی چشمی وجود ندارد و احتمال خطا وجود دارد.
تعیین سایز میلگردها با استفاده از ریسمان و آچار فرانسه
ابزار دیگری که برای تعیین سایز این محصول استفاده میشود، استفاده از ریسمان ساختمانی است. برای این کار ریسمان را دور قطعه میپیچید و با اندازه به دست آمده، دور آن را محاسبه کرده و در نهایت قطر محصول را مشخص میکنید.
با استفاده از آچار فرانسه میتوان اندازه این قطعات آهنی را تعیین کرد. اگر این محصولات از قبل علامت گذاری شده باشند، میتوان این کار را سریعتر انجام داد. در مقاله " تفاوت میلگرد و آرماتور" به بررسی کامل تفاوت میلگرد و آرماتور پرداختیم.
سایز بندی میلگرد در بازار
کوچکترین سایز میلگرد
کوچکترین سایز میلگرد در بازار، سایز 8 میباشد که اغلب آن را به سایز ریز نیز میشناسند. از سایز 8 میلگرد اصولا در خاموت زنی استفاده میشود. چرا که این سایز مقاومت بالایی نداشته و کاربردی در ستون، سقف و کف سازهها ندارد.
بزرگترین سایز میلگرد
بزرگترین سایز میلگرد در ایران، سایز 40 می باشد. لازم به ذکر است که این سایز در ایران تولید نمیشود. بزرگترین سایز میلگرد که میتوانید در ایران پیدا کنید، سایز 32 میباشد.
اهمیت تشخیص سایز میلگرد
چرا تشخیص سایز میلگرد اهمیت دارد؟ همانطور که میدانید از میلگرد برای جبران ضعف مقاومت کششی بتن استفاده میکنند. اما زمانی میلگرد میتواند به درستی در سازه عمل کند که با سایز مناسب خریداری شود. عدم استفاده از سایز مناسب میلگرد در یک پروژه میتواند خسارات جبران ناپذیری را وارد کند. از طرفی هرچه سایز یک میلگرد بیشتر شود، قیمت آن نیز افزایش مییابد. پس تشخیص سایز میلگرد برای ساخت سازه ای مقاوم و صرفه جویی در هزینه ها اهمیت بالایی دارد.
انواع سایز میلگرد
میلگردها در کشورهای مختلف با سایزهای متنوعی تولید میشوند. یکی از جداول معروف و استانداردی که سایز انواع میلگرد در کشورهای مختلف را نشان میدهد، کتاب جدول اشتال است. اما کتاب جدول اشتال چیست؟ در سال 1938 برای اولین بار مارتا اشنایدر بورگر، نخستین زن مهندس ساختمانی در آلمان این کتاب را تدوین کرد. کتاب حاضر شامل جدولهایی از وزن، ضخامت و مساحت سطح مقطع انواع مقاطع فولادی است. میلگردهای تولیدشده در ایران معمولاً با استاندارد روسی و تا قطر ۴۰ میلیمتر به بازار عرضه میشوند. اما در حالت کلی در دنیا میلگردها در سایز 6 الی 50 تولید و به بازار عرضه میشوند.
نحوه اندازهگیری قطر میلگرد آجدار
در میلگردهای آجدار، وجود برجستگیها و شیارهای سطحی باعث میشود اندازهگیری قطر بهصورت مستقیم با ابزارهایی مانند متر یا کولیس معمولی، عدد دقیقی از قطر واقعی میلگرد ارائه ندهد. به همین دلیل، قطر ظاهری میلگرد آجدار معیار مناسبی برای بررسی مشخصات مهندسی آن محسوب نمیشود. بر اساس استانداردهای صنعتی، مبنای تعیین قطر میلگرد آجدار، قطر مغزی یا همان Core Diameter است. قطر مغزی به قطری گفته میشود که در صورت حذف آجها، سطح مقطع میلگرد به شکل یک دایره کامل در میآید.
از دیدگاه فنی، قطر اسمی میلگرد آجدار بهگونهای تعریف میشود که مساحت دایره متناظر با آن، برابر با سطح مقطع مؤثر فولاد بدون در نظر گرفتن حجم آجها باشد. این روش تعریف باعث میشود محاسبات مربوط به وزن واحد طول، مقاومت کششی و عملکرد سازهای میلگرد با دقت بالاتری انجام شود و نتایج قابل مطمئنتری در طراحی سازهها به دست آید.
جمع بندی
در این مقاله به روش تشخیص سایز میلگرد و چگونه سایز میلگرد را تشخیص دهیم پرداختیم. میلگردها پروفیل های فولادی هستند که در دو نوع ساده و شیاردار با قطرهای مختلف بین 6 تا 40 میلیمتر ساخته و به بازار عرضه میشوند. معمولاً از میلگردها در ساخت و ساز برای افزایش استحکام و دوام ساختمان استفاده میشود. باید به این نکته توجه کنید که اندازه میلگرد به معنای قطر آن است. اگرچه تعیین اندازه میلگرد کار بسیار سادهای است، اما از اهمیت بالایی برخوردار است.
در صورتی که قصد خرید میلگرد را دارید، از مشاوران و کارشناسان حرفه ای در این زمینه کمک بگیرید. دکتر آهن، برند رسمی فولاد رامیار صنعت تامین کننده انواع میلگرد با قیمت مناسب و بارگیری در سریعترین زمان ممکن میباشد. برای دریافت مشاوره رایگان و اطلاع از قیمت میلگرد، با شماره 03155057 تماس بگیرید.
سوالات متداول
کدام سایز میلگرد بیشترین مصرف را در بازار دارد؟
بیشترین تقاضا در بازار مربوط به میلگردهایی با قطر متوسط است؛ بهخصوص سایزهایی که در اجرای سازههای بتنی، ستونها و فونداسیون استفاده میشوند و معمولاً در محدوده ۱۰ تا ۲۵ میلیمتر قرار دارند.
بهترین ابزار برای اندازهگیری دقیق قطر میلگرد چیست؟
برای بهدست آوردن قطر واقعی میلگرد با کمترین خطا، استفاده از ابزار اندازهگیری دقیق مانند کولیس توصیه میشود که دقت بالاتری نسبت به متر یا خطکش دارد.
آیا اندازهگیری چشمی قطر میلگرد قابل اعتماد است؟
خیر، تشخیص قطر میلگرد بهصورت چشمی میتواند باعث خطا شود، بهخصوص زمانی که اختلاف سایزها کم است. برای اطمینان از سایز دقیق، استفاده از ابزار تخصصی ضروری است.
منظور از قطر اسمی میلگرد چیست؟
قطر اسمی، عددی استاندارد است که برای شناسایی و دستهبندی میلگردها بهکار میرود و مبنای مقایسه انواع میلگرد محسوب میشود، حتی اگر قطر واقعی کمی با آن تفاوت داشته باشد.
آیا قطر اسمی و قطر واقعی میلگرد همیشه یکسان هستند؟
در عمل ممکن است اختلاف جزئی بین قطر اسمی و قطر واقعی وجود داشته باشد که این موضوع به تلرانسهای مجاز تولید مربوط میشود و در استانداردها تعریف شده است.
