به طور کلی کاربرد میلگرد و آرماتور در ساختمان سازی میباشد. ممکن است شما تا به الان اصطلاح میلگرد و آرماتور به گوشتان نخورده باشد یا در مورد آن چیزی ندانید. برای فعالیت در حوزه ساختمانی و عمرانی شما نیاز به داشتن اطلاعات کافی در مورد انواع مصالح ساختمانی دارید. به عنوان مثال نیاز است بدانید که تفاوت میلگرد و آماتور در چیست؟ البته تفاوتی زیادی میان میلگرد و آرماتور وجود ندارد؛ به این دلیل که آرماتور یک میلگرد آماده بتن ریزی شده است و آرماتور بندی به صورت کامل روی آن صورت گرفته است. در این مقاله از دکترآهن، برند رسمی فولاد رامیار صنعت علاوه بر بررسی تفاوت میلگرد و آرماتور، با انواع آرماتور، اسپیسر میلگرد و اسپیسر آرماتور نیز آشنا خواهید شد.
آرماتور چیست؟
آرماتور از میلگرد خام ساخته میشود؛ در واقع میلگرد خام تحت تاثیر عملیاتی از جمله جوشکاری و خمکاری به شکل آرماتور درآمده و برای بتن ریزی آماده میشود. به کمک عملیات جوشکاری و خمکاری، میلگردهای مختلف را به یکدیگر جوش داده و آرماتور مورد نیاز سازه آماده میشود. به فرآیند ساخت آرماتور، آرماتور بندی میگویند.
میلگرد چیست؟
میلگرد یکی از انواع مقاطع فولادی به شکل میله با مقطع دایره ای است که استحکام زیادی دارد. میلگردها را در قطرهای مختلف تولید میکنند که در بازار و لفظ عمومی، منظور از سایز میلگرد، قطر آن است. اندازه میلگرد معمولا با استفاده از ابزار اندازه گیری تعیین میشود. در مطلب " چگونه سایز میلگرد را تشخیص دهیم؟ " به صورت کامل در این باره صحبت کردهایم.
تفاوت میلگرد و آرماتور چیست؟
تفاوت میلگرد و ارماتور در فرم و عملکرد انجام شده بر روی آنهاست. گاهی به جای میلگرد از آرماتور فولادی استفاده میشود و بالعکس. اگر میلگردها همان شکلی باشند که در کارخانه تولید میشوند، به آنها میلگرد میگویند. اما اگر همان آرماتورها بریده، خم شده، جوش داده شده و آماده قرار دادن در بتن شوند و در داخل آنها تغییر شکلی ایجاد شود، به آنها میلگردهای آرماتور گفته میشود.
- نحوه تولید میلگرد و آرماتور: میلگرد به طور کلی از شمش فولادی تولید میشود؛ اما آرماتور از تغییر شکل روی میلگرد به دست میآید.
- میزان انعطاف پذیری: میلگردها در اصل مقاطع فولادی طویلی هستند که به صورت 12 متری یا برش خورده در سازه استفاده میشوند. اما آرماتور با خم کردن یا برش میلگردها و بستن آنها با سیم ساخته میشود.
- کاربرد: میلگرد آجدار عمدتا برای مقاوم سازی سازه مورد استفاده قرار میگیرد. اما آرماتور نقش نگهدارنده داشته و در قالب استفاده خواهد شد.
هنگام انتخاب میلگرد برای پروژههای ساختمانی، علاوه بر سایز و استاندارد تولید، اطلاع از جدول وزن میلگرد نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا وزن هر شاخه میلگرد بر قیمت، حملونقل و محاسبات سازه تأثیر مستقیم میگذارد. مهمترین تفاوت میلگرد و آرماتور در نحوه استفاده و فرآیند آمادهسازی آنها برای اجرای سازههای بتنی است.
| ویژگی | آرماتور | میلگرد |
|---|---|---|
| تعریف | آرماتور، میلگردی است که برش خورده، خم شده و آماده قرارگیری در بتن میباشد؛ به عبارت دیگر، میلگرد تغییر شکل یافته برای استفاده در سازههای بتنی است. | میلگرد به شکل اولیه و خام خود در کارخانه تولید میشود و هنوز تغییر شکلی نخورده است. |
| نوع مصالح | فولادی، معمولاً آجدار برای چسبندگی بهتر به بتن | فولادی، شامل میلگردهای ساده و آجدار |
| فرآیند تولید | برش و خم کاری پس از تولید میلگرد خام | تولید اولیه در کارخانه بدون تغییر شکل |
تفاوت قیمت آرماتور و میلگرد در چیست؟
همانطور که در بالا گفته شد در این مقاله به تفاوت میلگرد با آرماتور پرداختیم. متوجه شدیم که آرماتورها همان میلگردهایی هستند که خم شده و بریده شده و آماده قرار گرفتن بین بتن هستند. قیمت آرماتور کاملا وابسته و همانند قیمت میلگرد میباشد. در صورت افزایش قیمت میلگرد، قیمت آرماتور نیز افزایش مییابد.
اسپیسر میلگرد چیست؟
اسپیسر میلگرد یکی از مهمترین قطعات جانبی در اجرای سازههای بتنی است که وظیفه نگه داشتن میلگردها در محل صحیح و حفظ فاصله استاندارد آنها از قالب و سطح بتن را بر عهده دارد. استفاده از اسپیسر باعث میشود میلگردها هنگام بتنریزی جابهجا نشوند و پوشش بتنی (کاور بتن) مطابق با استانداردهای اجرایی حفظ شود. این موضوع نقش مهمی در افزایش دوام، استحکام و ایمنی سازه دارد.
اهمیت استفاده از اسپیسر میلگرد
قرارگیری صحیح میلگردها در بتن یکی از عوامل تأثیرگذار بر کیفیت نهایی سازه است. اگر تعداد اسپیسرها کافی نباشد یا بهدرستی انتخاب نشوند، میلگردها ممکن است خم شوند یا از محل طراحیشده خارج شوند. در نتیجه ضخامت پوشش بتن کاهش یافته و احتمال خوردگی میلگرد، ترکخوردگی بتن و کاهش عمر مفید سازه افزایش پیدا میکند. به همین دلیل انتخاب تعداد، ابعاد و ظرفیت تحمل بار اسپیسر باید متناسب با وزن و آرایش میلگردها باشد. شناخت تفاوت میلگرد و آرماتور به انتخاب صحیح اسپیسر میلگرد نیز کمک میکند، زیرا اسپیسر باید متناسب با شبکه آرماتور انتخاب شود.
انواع اسپیسر میلگرد
اسپیسرهای میلگرد بر اساس جنس و کاربرد در انواع مختلفی تولید میشوند که هر کدام برای شرایط خاصی مناسب هستند:
- اسپیسر پلاستیکی: پرکاربردترین نوع اسپیسر با وزن کم، مقاومت مناسب و نصب آسان.
- اسپیسر بتنی: مناسب پروژههایی که نیاز به همگونی کامل با بتن و مقاومت بالا دارند.
- اسپیسر بتن الیافی: دارای استحکام بیشتر و مقاومت مناسب در برابر فشارهای اجرایی.
- اسپیسر فلزی یا سیم فولادی: برای شرایط خاص و پروژههایی با بارگذاری سنگین استفاده میشود.
- اسپیسر گالوانیزه: مقاوم در برابر رطوبت و خوردگی، مناسب محیطهای خورنده.
نکته مهم این است که جنس اسپیسر باید با شرایط پروژه و نوع بتن سازگار باشد تا عملکرد مطلوب و دوام سازه تضمین شود.
کاربرد اسپیسر میلگرد
اسپیسر میلگرد در بخشهای مختلف پروژههای عمرانی و ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرد و نقش مهمی در حفظ فاصله استاندارد بین میلگرد و سطح بتن ایفا میکند. از مهمترین کاربردهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اجرای فونداسیون و پی ساختمان
- دالها و سقفهای بتنی
- ستونها و تیرهای بتنی
- دیوارهای برشی
- کفسازی و محوطههای بتنی
- تونلها، پلها و سازههای عمرانی
نگاهی کلی به تفاوت میلگرد و آرماتور
برای آشنایی کامل با تفاوت میلگرد و آرماتور، موارد زیر مهمترین تفاوتهای این دو محصول را نشان میدهد.
آشنایی با انواع آرماتور
در سازههای بتنی، آرماتورها نقش بسیار مهمی در افزایش مقاومت و استحکام دارند. آرماتورها به طور کلی به دو نوع اصلی تقسیم میشوند: آرماتور طولی و آرماتور عرضی. هرکدام از این نوع آرماتورها وظایف مشخصی دارند و با ویژگیهای خاصی تولید و استفاده میشوند. در ادامه با انواع آرماتور بیشتر آشنا میشویم:
آرماتور طولی (اصلی)
آرماتور طولی، که با عنوان آرماتور اصلی نیز شناخته میشود، وظیفهی تحمل نیروهای خمشی را بر عهده دارد. این نوع آرماتور در راستای طولی تیرها یا ستونها قرار میگیرد و درواقع بار اصلی را در برابر خم شدن سازه به دوش میکشد.
ویژگیها:
- معمولاً از میلگرد A3 ساخته میشود.
- قطر آن بین ۱۰ تا ۵۰ میلیمتر متغیر است.
- در طول تیرها و ستونها قرار میگیرد.
- نقش اصلی در مقابله با خمش و تغییر شکل دارد.
آرماتور عرضی (فرعی)
آرماتور عرضی، که به آن آرماتور فرعی نیز میگویند، در جهت عمود بر آرماتور طولی نصب میشود و نقش آن پشتیبانی از مقاومت سازه در برابر نیروهای برشی و پیچشی است. این نوع آرماتور از ترک خوردن بتن در اثر این نیروها جلوگیری میکند.
ویژگیها:
- از میلگردهایی با قطر ۶ تا ۱۲ میلیمتر ساخته میشود.
- بهصورت عرضی بر روی میلگردهای طولی بسته میشود.
- از ایجاد ترک در تیرها جلوگیری میکند.
- در برابر برش و پیچش مقاومت ایجاد میکند.
در سازههای بتنی، استفادهی اصولی از آرماتورهای طولی و عرضی باعث میشود که بتن بتواند در برابر انواع نیروهای وارده عملکرد مناسبی داشته باشد. هر یک از این آرماتورها، با توجه به موقعیت قرارگیری و نوع نیرویی که باید تحمل کنند، نقش متفاوت و مکملی در ایمنی و دوام سازه ایفا میکنند.
اسپیسر آرماتور چیست؟
اسپیسر آرماتور یکی از تجهیزات ضروری در اجرای سازههای بتنی است که برای حفظ فاصله استاندارد بین آرماتور و قالب یا سطح بتن مورد استفاده قرار میگیرد. واژه «اسپیسر» به معنای فاصلهگذار است و همانطور که از نام آن پیداست، وظیفه دارد موقعیت آرماتورها را در زمان بتنریزی ثابت نگه دارد تا پوشش بتنی (کاور بتن) مطابق با استانداردهای اجرایی تأمین شود. استفاده از اسپیسر باعث میشود آرماتورها در محل صحیح خود باقی بمانند و کیفیت نهایی سازه افزایش یابد. اگر با تفاوت میلگرد و آرماتور آشنا باشید، بهتر متوجه خواهید شد که اسپیسر در واقع برای ثابت نگه داشتن آرماتورهای اجرا شده در بتن استفاده میشود.
چرا استفاده از اسپیسر آرماتور اهمیت دارد؟
در سازههای بتنی، اگر آرماتورها فاصله مناسبی از سطح بتن نداشته باشند، رطوبت و عوامل محیطی به مرور زمان باعث زنگزدگی و خوردگی آنها میشود. این موضوع مقاومت سازه را کاهش داده و هزینههای تعمیر و نگهداری را افزایش میدهد. اسپیسر آرماتور با ایجاد فاصله استاندارد، از تماس مستقیم آرماتور با عوامل مخرب جلوگیری کرده و عمر مفید سازه را افزایش میدهد.
علاوه بر این، استفاده از اسپیسر مزایای دیگری نیز دارد، از جمله:
- حفظ موقعیت دقیق آرماتورها هنگام بتنریزی
- جلوگیری از جابهجایی یا خم شدن میلگردها
- ایجاد پوشش یکنواخت بتن
- کاهش احتمال خوردگی و ترکخوردگی بتن
- افزایش سرعت اجرای پروژه
- کاهش هزینههای اجرایی نسبت به روشهای سنتی
انواع اسپیسر آرماتور
اسپیسرهای آرماتور با توجه به محل استفاده، میزان بار وارده و نوع سازه در مدلهای مختلفی تولید میشوند. از رایجترین انواع آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اسپیسر مثلثی یا کفی
- اسپیسر گرد یا دیواری
- اسپیسر دو شبکه
- اسپیسر تیرچه بلوک
- اسپیسر هاردچر
- اسپیسرهای پلاستیکی، بتنی و فلزی
هر یک از این مدلها برای شرایط اجرایی خاص طراحی شدهاند و انتخاب صحیح آنها تأثیر مستقیمی بر کیفیت بتنریزی و دوام سازه خواهد داشت.
کاربرد اسپیسر آرماتور
اسپیسر آرماتور در انواع پروژههای ساختمانی و عمرانی کاربرد گستردهای دارد و در بخشهای مختلف سازههای بتنی مورد استفاده قرار میگیرد، از جمله:
فونداسیون و پی ساختمان
ستونها و تیرهای بتنی
دالها و سقفهای بتنی
دیوارهای برشی
پروژههای پلسازی، تونلسازی و سدسازی
سازههای صنعتی و عمرانی
استفاده از اسپیسر در این بخشها باعث میشود آرماتورها در محل طراحیشده باقی بمانند و ضخامت کاور بتن مطابق با ضوابط فنی حفظ شود.
مهمترین آرماتورهای کاربردی در ساختمانسازی
در سازههای بتنی، از انواع مختلف آرماتور برای تقویت و افزایش دوام استفاده میشود. برخی از رایجترین آنها عبارتاند از:
- میلگرد خرک برای نگهداری فاصله بین شبکههای آرماتور در فونداسیون و دال؛
- خاموت برای مقابله با نیروهای برشی و حفظ پایداری میلگردهای طولی در تیر و ستون؛
- میلگرد سنجاقی برای تقویت نقاط اتصال خاموتها به آرماتورهای اصلی؛
- میلگرد تقویتی که در نواحی حساس یا دارای تنش بالا بهکار میرود؛
- میلگرد انتظار جهت اتصال بخشهای مختلف سازه در مراحل اجرایی؛
- میلگرد ممان منفی که در نواحی تحت خمش معکوس مثل بالای تکیهگاه تیرها نصب میشود؛
- و مفتول گالوانیزه برای بستن و تثبیت آرماتورها هنگام بتنریزی.
هر یک از این آرماتورها وظیفهای مشخص در حفظ استحکام، پایداری و ایمنی سازه دارند.
نحوه اجرای آرماتور در سازه
یکی از مهمترین مراحل پس از شناخت تفاوت میلگرد و آرماتور، آشنایی با نحوه اجرای صحیح آرماتور در سازه است. همانطور که گفتیم آرماتور از طریق خم کردن و برش میلگرد به دست میآید. در این قسمت مراحل اجرای آرماتور در سازه را به صورت کامل توضیح خواهیم داد:
- ابتدا با توجه به نیاز پروژه و نوع آرماتور، میلگرد را خم کرده یا برش دهید.
- سطح آرماتور را از هر نوع آلودگی، گرد و خاک و ملات پاک کنید.
- برای کنترل و تنظیم سرعت خم یا برش میلگرد حتما دمای محیط را در نظر داشته باشید.
- پس از خم کردن یا برش دادن میلگرد، آرماتور به دست آمده را به کمک سیم گالوانیزه به یکدیگر میبندند.
- قطر سیم گالوانیزه برای بستن آرماتورها اصولا 1.5 میلیمتر است.
در پروژههای حرفهای، برای افزایش دقت در برش، خمکاری و جانمایی میلگردها از شابلون میلگرد استفاده میشود. این ابزار باعث میشود اجرای آرماتوربندی مطابق نقشههای اجرایی و با خطای کمتر انجام شود.
کلام آخر
میلگرد سطح مقطع فولادی است که به صورت خام و بدون خمش، برش یا تغییر به کارخانه ها یا شرکت های فولادسازی تحویل داده میشود. آرماتور همان میلگرد است که توسط سازندگان خریداری شده و برای استفاده در ساخت و ساز تحت عملیات خمش، برش و اتصال قرار میگیرد. انواع فولاد را می توانید از دکتر آهن، برند رسمی فولاد رامیار صنعت تهیه کنید. به لطف همکاری با بزرگترین کارخانه های ذوب و نورد کشور، این امکان را داریم که میلگرد را به صورت مستقیم از کارخانه با به صرفهترین قیمت در مجموعه خود تامین کنیم. برای اطلاع از قیمت به صفحه قیمت میلگرد مراجعه کنید و یا با شماره 03155057 تماس بگیرید.
سوالات متداول در مورد تفاوت میلگرد و آرماتور
میلگرد و آرماتور چه تفاوتی به هم دارند؟
میلگردها میله های بلندی هستند که از فولاد ساخته شده و در اندازه های مختلف تولید می شوند. اگرچه مقاطعی از میلگرد یا آرماتورهای فولادی وجود دارد: خاموت و ... که از میلگرد ساخته شده و در قسمتهای مختلف برای افزایش استحکام و مقاومت سازه استفاده میشود.
هنگام انتخاب میلگرد و آرماتور چه خواص مکانیکی باید در نظر گرفته شود؟
در هنگام خرید و انتخاب میلگرد بسته به نوع سازه به ساختار تجهیزاتی که از ترکیب میلگرد تشکیل شده و ترکیب شیمیایی آن توجه میشود.
میلگرد و آرماتور از نظر قیمتی با هم یکسان هستند؟
عوامل مختلفی مانند نوسانات دلار یا تصمیمات کلان اقتصادی و سیاسی در قیمت نهایی میلگرد نقش دارند. برای اطلاع از قیمت محصول، اطلاع از نرخ خرید و فروش محصول ضروری است، زیرا قیمت محصول به قیمت میلگرد سایزهای مختلف در بازار بستگی دارد.
