شمش فولادی یکی از مهمترین محصولات زنجیره تولید فولاد است که بهعنوان ماده اولیه ساخت بسیاری از مقاطع فولادی مورد استفاده قرار میگیرد. این محصول در انواع مختلفی مانند بیلت، بلوم و اسلب تولید میشود و هر یک با توجه به ابعاد، شکل مقطع، آنالیز شیمیایی و کاربرد، ویژگیهای متفاوتی دارند. آشنایی با تفاوت بیلت، بلوم و اسلب به خریداران و فعالان صنعت فولاد کمک میکند تا متناسب با نیاز پروژه، انتخابی دقیق و مقرونبهصرفه داشته باشند. در این مقاله از دکترآهن، برند رسمی فولاد رامیار صنعت، تفاوت شمش، بیلت، بلوم و اسلب را بهطور کامل بررسی کرده و نکات مهمی را برای انتخاب و خرید این محصولات فولادی ارائه خواهیم کرد.
شمش چیست؟
پیش از آنکه در مورد تفاوت بیلت، بلوم و اسلب صحبت کنیم، بهتر است با محصولی به نام شمش آشنا باشید. شمش اولین محصولی است که طی فرآیند ریخته گری در کارخانه های ذوب تولید و به بازار عرضه میشود. شمش فولادی که پرکاربردترین نوع شمش در بازار به شمار میآید، در ابعاد و گریدهای متنوعی تولید میشود. بیلت، بلوم و اسلب از پرکاربردترین نوع شمش در بازار میباشد که علاوه بر تفاوت در شکل ظاهری، کاربرد و گریدهای متنوعی نیز دارند. از کاربردهای متنوع این محصول فولادی میتوان به تولید تیرآهن، میلگرد، مفتول و سایر مقاطع فولادی اشاره کرد.
بیلت چیست؟
بیلت (Billet) یا شمشال نیز مانند شمش و بلوم یک محصول نیمه آماده فولادی است. بیلتها به دو صورت تولید میشوند. به صورت مستقیم و غیر مستقیم. روش اول از طریق ریختهگری پیوسته ذوب حاصل از کوره بلند و یا کوره قوس الکتریکی است. روش دیگر تولید بیلت که به آن روش غیر مستقیم میگویند، از طریق نورد شمش یا بلوم است.
مورد دیگر از تفاوت شمش با بیلت و بلوم و تختال، سطح مقطع کوچکتر بیلت نسبت به شمش و بلوم است. سطح مقطع بیلت کمتر از 230 سانتیمتر مربع یا به عبارتی عرض آن بین 10 تا 16 سانتیمتر است. مقطع بیلت از بلوم یکنواختتر است و برای تولید محصولاتی که استحکام و دوام در آنها اهمیت دارد مانند مقاطع سازهای استفاده میشود. از بیلت معمولاً برای ساخت لوله، میلگرد و مفتول استفاده میشود. از شمشال اصولا برای تولید میلگرد و سیم استفاده میکنند. شمش بیلت در آنالیز های مختلفی از جمله 3sp و 5sp تولید میشود.
بیلت 3sp، انعطاف پذیری بیشتری داشته و نسبت به کشش، خمش و پیچش منعطف تر میباشد. در مقابل شمش بیلت 5sp، انعطاف پذیر نبوده و برای ساخت محصولاتی که در معرض فشار و نیروی بیشتری هستند، استفاده نخواهند شد. از بیلت 3sp برای تولید تیرآهن و نبشی و از گرید 5sp برای تولید میلگرد استفاده میکنند. یکی از نکاتی مهم در مورد قیمت شمش، این است که نرخ شمش به صورت روزانه مشخص میشود.
شمش بلوم چیست؟
بلوم یا شمشه حاصل فرآیند ریختهگری پیوسته از ذوب فولاد است که طی آن سطح مقطع شمش کاهش یافته و شمش بلوم تولید میشود. شمش بلوم با سطح مقطع مربعی شکل و در ابعاد 180*180، 200*200، 250*250 تولید میشود. به طور کلی بلوم و بیلت تفاوت چندانی ندارند و اصولا این دو را در یک دسته قرار میدهند. اصولا از بلوم برای تولید ریل، سپری، ناودانی و قوطی استفاده میشود.
شمش بلوم عموما در طول 6 و 12 متر تولید و به بازار عرضه میشود. از تولیدکنندگان مطرح بلوم میتوان به ذوب آهن اصفهان، فولاد خوزستان و فولاد پاسارگاد اشاره کرد.
معرفی شمش اسلب
شمش اسلب یا تختال قطعه ای فولادی به شکل مکعب مستطیل است که برخلاف بلوم و بیلت، ضخامت 230 میلیمتر، عرض 1.25 متر و طول 12 متری دارد. میتوان اینطور گفت که تفاوت اسلب، بلوم و بیلت در سطح مقطع و ابعاد نهایی است.
از شمش اسلب برای ساخت ورق استفاده میکنند؛ از تولیدکنندگان مطرح شمش اسلب در ایران میتوان به فولاد خوزستان اشاره کرد. ما به شما پیشنهاد میکنیم که قبل از خرید شمش فولادی حتما مقاله "راهنمای خرید شمش فولادی" مشاهده و مطالعه نمایید.
تفاوت شمش و بیلت
شمش و بیلت دو شکل اولیه فولاد هستند که از طریق ریختهگری تولید میشوند. تفاوت اصلی بین شمش و بیلت در شکل و اندازه آنها است. شمش یک قطعه فلزی جامد با شکل نامنظم است که معمولاً از فولاد ساخته میشود. شمشها معمولاً دارای ابعاد بزرگی هستند و برای تولید قطعات بزرگ فولادی مانند تیرآهن، لوله و ورق استفاده میشوند.
بیلت یک قطعه فلزی جامد با شکل استوانهای است که معمولاً از فولاد ساخته میشود. بیلتها معمولاً دارای ابعاد کوچکتری نسبت به شمشها هستند و برای تولید قطعات کوچکتر فولادی مانند میله، قوطی و پروفیل استفاده میشوند. علاوه بر شکل و اندازه، تفاوتهای دیگری نیز بین شمش و بیلت وجود دارد. به عنوان مثال، شمشها معمولاً دارای ساختار دانهای درشتتری نسبت به بیلتها هستند. این امر به دلیل سرد شدن کندتر شمشها در هنگام ریختهگری است.
تفاوت شمش و بلوم
بلوم یکی از انواع شمش فولادی است که نسبت به بیلت، سطح مقطع بزرگتری دارد و معمولاً با ابعاد بیش از ۱۵۰×۱۵۰ میلیمتر تولید میشود. به همین دلیل، تفاوت اصلی شمش و بلوم در ابعاد، سطح مقطع و کاربرد آنها است؛ بهطوریکه بلوم برای تولید مقاطع سنگین مانند تیرآهن، ریل، ناودانی، سپری و برخی پروفیلهای صنعتی به کار میرود، در حالی که شمش فولادی یک اصطلاح کلی برای محصولات نیمهساخته فولادی شامل بیلت، بلوم و اسلب است. بنابراین، بلوم در واقع یکی از انواع شمش فولادی محسوب میشود که برای تولید مقاطع با ابعاد بزرگتر و تحمل بارهای بیشتر کاربرد دارد.در صورت کسب اصلاعات بیشتر درباره نحوه تولید می توانید مقاله "تولید شمش فولادی" را مصالعه کنید.
تفاوت شمش و اسلب
اسلب یا تختال یکی از انواع شمش فولادی است که برخلاف بیلت و بلوم، سطح مقطعی مستطیلی و عرض بسیار بیشتری دارد. به همین دلیل، تفاوت بیلت، بلوم و اسلب بیش از هر چیز در شکل ظاهری، ابعاد و کاربرد آنها مشخص میشود؛ بهطوریکه اسلب عمدتاً بهعنوان ماده اولیه تولید انواع ورقهای فولادی، ورق گرم، ورق سرد و صفحات فولادی مورد استفاده قرار میگیرد، در حالی که بیلت و بلوم برای تولید مقاطع طویل کاربرد دارند. در نتیجه، تفاوت اصلی شمش و اسلب به ابعاد، فرم مقطع و محصول نهایی قابل تولید از هر یک از این نیمهمحصولات فولادی بازمیگردد.
تفاوت شمش، بیلت، بلوم و اسلب چیست؟
- شمش، ماده اولیه تولید بلوم، بیلت و اسلب فولادی است.
- از عمدهترین تفاوت های شمش، بیلت، بلوم و اسلب میتوان به کاربرد آنها اشاره کرد. از بلوم و بیلت برای ساخت مقاطع فولادی طویل و از اسلب برای ساخت ورق، لوله و پروفیل استفاده میکنند.
- بلیت، بلوم و اسلب در شکل ظاهری نیز تفاوت دارند؛ شمش ظاهری شبیه به آجر با سطح مقطع ذوزنقه دارد؛ سطح مقطع بیلت مربع و برخی مواقع دایره ای است؛ شمش اسلب و بلوم نیز مقطع مستطیل شکل دارند.
- از دیگر تفاوتهای شمش، بیلت، بلوم و اسلب در ابعاد و اندازه های آنهاست. عرض اسلب حدود 1.25 متر و طول آن 4 تا 12 متر است. بیلت عرض کمتری داشته و حدود 15 سانتی متری است. بلوم نیز ابعاد بزرگتری نسبت به بیلت دارد.
| ویژگی ها | شمش | بیلت | بلوم | اسلب |
|---|---|---|---|---|
| تعریف کلی | محصول پایه فولادی با کاربرد عمومی | نوعی شمش با مقطع کوچک تر | نوعی شمش با مقطع بزرگ تر از بیلت | شمش تخت و پهن فولادی |
| شکل مقطع | مربع یا نزدیک به مربع | مربع یا دایره ای | مربع | مستطیلی و پهن |
| ابعاد سطح مقطع | متغیر و عمومی | کمتر از ۱۵ سانتی متر عرض | بیشتر از ۱۵ سانتی متر عرض | عرض زیاد و ضخامت کمتر |
| سطح مقطع تقریبی | بسته به نوع تولید | کمتر از ۲۳۰ سانتی متر مربع | بیشتر از ۲۳۰ سانتی متر مربع | بسیار بزرگ |
| طول معمول | ۶ یا ۱۲ متر | ۶ یا ۱۲ متر | ۶ یا ۱۲ متر | معمولا ۱۲ متر |
| روش تولید | ریخته گری پیوسته یا قالبی | ریخته گری پیوسته (CCM) | ریخته گری پیوسته | ریخته گری پیوسته |
| محصولات نهایی | میلگرد، تیرآهن، نبشی | میلگرد، سیم، مفتول | ریل، تیرآهن، سپری، ناودانی | ورق فولادی، ورق گرم و سرد |
| نوع نورد | نورد طولی | نورد طولی | نورد طولی سنگین | نورد تخت |
| کاربرد اصلی | ماده اولیه عمومی فولاد | تولید مقاطع سبک | تولید مقاطع سنگین | تولید انواع ورق |
| نام های دیگر | — | شمشال | شمسه، فابریک | تختال |
| میزان مصرف در صنعت | بسیار بالا | بالا | متوسط | بسیار بالا در صنایع ورق |
گرید های شمش فولادی
شمش فولادی مانند بسیاری از محصولات فولادی از آهن و آلیاژهای مختلف تولید میشود. محصولات فولادی با توجه به ترکیبات خود گریدهای مختلفی دارند. در تولید شمش فولادی علاوه بر آهن، عناصر دیگری همچون کربن، گوگرد، فسفر، مس، کروم و ... استفاده میشود. درصد هر یک از این عناصر در شمش فولادی، سبب به وجود آمدن گریدهای مختلف میشود. گریدهای شمش فولادی با توجه به درصد کربن موجود در آنها، در سه دسته 3sp ،4sp و 5sp تقسیم بندی میشود. گریدهای 3spو 5sp براساس استاندارد روسی GOST380 تعیین میشود.
اما ویژگی های گریدهای شمش فولادی چیست؟
میزان کربن و عناصر آلیاژی موجود در گرید 3SP نسبت به 5SP کمتر است. به همین دلیل این گرید از استحکام کمتری برخوردار میباشد. در نتیجه در برابر خمش، کشش و پیچش انعطاف بیشتری از خود نشان میدهد. این در حالیست که شمش فولادی 5sp به دلیل وجود عناصر بیشتر در ترکیبات خود، استحکام بیشتری دارد. همین مسئله سبب افزایش قیمت آن شده است. لازم به ذکر است که شمش فولادی در گرید های 3sp ،4sp و 5sp در سه نوع اسلب، بیلت و بلوم تولید میشوند. این سه نوع در ابعاد و شکل ظاهری متفاوت میباشند. شما میتوانید انواع گریدهای شمش فولادی را به صورت مستقیم از کارخانه به واسطه دکتر آهن خریداری کنید.
خرید انواع شمش فولادی
در این مطلب به صورت مفصل در مورد تفاوت بیلت و بلوم و اسلب صحبت کردیم. از اصلی ترین تفاوت این سه میتوان به متفاوت بودن ابعاد و سطح مقطع آنها اشاره کرد. علاوه بر این هریک از این شمشهای فولادی برای تولید محصول خاصی مورد استفاده قرار میگیرند. دکتر آهن، برند رسمی فولاد رامیار صنعت تامین کننده انواع شمش فولادی میباشد. این مجموعه با همکاری مستقیم با بزرگترین کارخانههای تولید شمش کشور، بهترین کیفیت و قیمت را به شما عرضه میکند. برای اطلاع از میزان موجودیها و قیمت روزانه انواع شمش، با کارشناسان فروش ما تماس بگیرید.
سوالات متداول تفاوت شمش بیلت، بلوم و اسلب
تفاوت اسلب، بیلت و بلوم چیست؟
شمش بیلت، بلوم و اسلب از نظر وزن، ابعاد، گرید، برند تولیدکننده و کاربرد با یکدیگر تفاوت دارند.
منظور از CCM در فرآیند تولید بیلت چیست؟
CCM مخفف عبارت Continues casting machine است. به فرآیند CCM ریخته گری مداوم نیز میگویند.
کدام گرید شمش فولادی سختی بیشتری دارند؟ 3SP یا 5SP؟
شمش 3sp و 5sp از نظر میزان کربن در ترکیبات خود و همچنین انعطاف پذیری و سختی با یکدیگر تفاوت دارند. محصولاتی با گرید 5SP، سختتر هستند.
تفاوت شمش و بلوم در چه نوع پروژهها و کاربردهایی بیشتر دیده میشود؟
بلوم نسبت به بیلت ابعاد بزرگتری دارد و به همین دلیل معمولا در صنایع سنگین و پروژههای بزرگ به کار میرود؛ از جمله در ساخت تیرآهن، ریل و انواع پروفیلها و مقاطع سازهای حجیم.
شمش و اسلب از نظر شکل ظاهری و کاربرد چه تفاوتی با هم دارند؟
اسلب سطحی پهن و مقطعی مستطیلی دارد و ماده اولیه تولید ورقهای فولادی به شمار میرود. در مقابل، شمش ساختاری متراکمتر دارد و در فرآیند تولید محصولات فولادی متنوع دیگری مورد استفاده قرار میگیرد.
