یکی از پرمصرفترین مقاطع فولادی که به صورت مستقیم و غیر مستقیم در صنایع مختلف کاربرد دارد، انواع ورق فولادی است. ورقهای فولادی با توجه به نحوه تولیدشان، کاربرد و خواص مختلفی دارند. ورق فولادی یا ورق آهن یکی از پرمصرفترین محصولات فولادی است که در آلیاژها، اندازه ها و ضخامتهای مختلف موجود است. ورقها از فولاد معمولی (فولاد کربنی) یا فولاد آلیاژی ساخته میشوند و با نورد سرد و گرم تولید میشوند که رایج ترین آنها مشکی، روغنی، گالوانیزه، رنگی، استنلس استیل و ... میباشد. ورقهای فلزی بسته به ویژگیها و خصوصیات مختلف کاربردهای متفاوتی دارند. قیمت ورقهای فولادی نیز تحت تاثیر جنس، ضخامت ورق، کارخانه ساخت و روش تولید است. در ادامه به سوال ورق فولادی چیست؟ معرفی انواع ورق فولادی در بازار میپردازیم.
ورق فولادی چیست؟
ورق فولادی نوعی از مقاطع فولادی مسطح است که از شمش فولادی اسلب تولید میشود. ضخامت اسلب یا تختال طی فرآیندهای مختلفی کاهش یافته و با انجام عملیاتهای مختلفی به ورق مورد نظر تبدیل میشوند. از استاندارهای مختلف ورق فولادی میتوان به سه مورد زیر اشاره کرد:
- استاندارد DIN آلمان؛ رایجترین استاندارد تولید ورق فولادی در ایران؛
- استاندارد ASTM آمریکا؛
- استاندارد GOST روسیه؛
همانطور که گفتیم برای تولید ورق فولادی از سه استاندارد مختلف استفاده میکنند. به همین دلیل ورقهای فولادی تنوع بسیار بالایی دارند. از دلایل دیگر تنوع بالای این محصول میتوان به تفاوت درصد کربن موجود در ترکیبات ورق، فرآیند تولید و خواص آنها اشاره کرد.
نحوه ساخت انواع ورق فولادی
برای ساخت انواع ورق، لازم است تا شمشهای فولادی را به روش نورد از بین غلتکها عبور داده تا ارتفاع آنها کاهش یافته و به عرض آنها اضافه شود. این فرآیند آنقدر تکرار میشود تا ورق فولادی طولی شود. در ادامه انواع روشهای تولید ورق را خواهیم گفت:
- تولید انواع ورق به روش نورد سرد
یکی از روشهای تولید ورق فولادی، روش نورد سرد است. در این روش شمش اسلب بین دو چرخنده قرار میگیرد و با حرکت مداوم و اعمال فشار بالا روی آن، ضخامت شمش کاهش یافته و طول آن افزایش می یابد. در این روش ورق فولادی پیش از اعمال فرآیند نورد، اسیدشویی شده و لایههای اکسیدی روی سطح آن پاک میشود. در نتیجه ورق فولادی تحت عملیات حرارتی و آنیلی شدن قرار میگیرد.
ورق تولید شده به روش نورد سرد، کیفیت بالایی نسبت به ورق نورد گرم دارد. ورق فولادی ساخته شده به این روش را در بازار با نام ورق فولادی سفید نیز میشناسند.
- تولید ورق فولادی به روش نورد گرم
در روش نورد گرم، شمشهای فولادی تحت دمای بالای 1400 فارنهایت قرار میگیرند و همین امر سبب نرم شدن فولاد و آسانتر شدن فرآیند نورد میشود. البته در روش نورد گرم، به دلیل وجود حرارت بالا، ناهمواریهایی روی سطح ورق ایجاد میشود که محصول تولید شده به این روش، فاقد سطحی صاف و صیقل خورده میباشد. ورق فولادی تولید شده به روش نورد گرم، دارای قطری معادل 16.1 تا 16.5 اینچ دارد. لازم به ذکر است که ورق فولادی نورد گرم، در واقع همان ورق سیاه فولادی است.
معرفی انواع ورق فولادی
ورقهای فولادی با توجه به درصد کربن موجود در آلیاژ آنها و فرآیند تولیدشان، خواص مختلفی پیدا کرده و مورد استفاده قرار میگیرند. از انواع ورق فولادی که در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ورق گالوانیزه؛
- انواع ورق روغنی؛
- ورق سیاه؛
- انواع ورق رنگی؛
- ورق اسیدشویی؛
- انواع ورق قلع اندود؛
- ورق استنلس؛
- ورق آجدار؛

ورق گالوانیزه
یکی از انواع ورق فولادی، ورق گالوانیزه است که در صنعت کاربرد زیادی دارد. برای ساخت ورقهای گالوانیزه از ورق روغنی به عنوان پایه استفاده میکنند. یکی از ویژگیهای ورقهای گالوانیزه، داشتن خاصیت ضدزنگ در کنار قیمت پایین است. به همین دلیل استفاده از آنها از نظر اقتصادی به صرفه است. یکی دیگر از ویژگیهای ورقهای گالوانیزه، امکان ترمیم آنها در صورت خراب شدن یا آسیب دیدن لایه رویی آنها است. این حالیست که اگر به ورقهای فولادی ضدزنگ آسیبی وارد شود، دیگر قابل ترمیم نخواهد بود و آسیب به صوت مستقیم به ورق وارد میشود.
کاربردهای ورق گالوانیزه
از مهمترین کاربردهای ورق گالوانیزه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
- استفاده برای تولید تانکرهای آب
- ساخت کابینتهای آشپزخانه
- ساخت سقف سولههای گوناگون
- راویزهای ساختمانی و مصالح این چنینی دیگر
- صنعت خودروسازی
- تولید لولههای انتقال آب
استانداردهای ورق گالوانیزه چیست؟
از آنجایی که پایه ورق گالوانیزه، ورق روغنی است، استانداردهای تولید این نوع ورق بر اساس استاندارد تولید ورق روغنی میباشد. از بهترین تولیدکنندگان ورق روغنی میتوان به شرکت فولاد مبارکه اشاره کرد.
بهترین کارخانههای تولیدکننده ورق گالوانیزه
برترین کارخانههای تولیدکننده ورق گالوانیزه در ایران عبارت اند از:
-
- ورق گالوانیزه فولاد مبارکه
- ورق گالوانیزه تاراز
- ورق گالوانیزه شهرکرد
- ورق گالوانیزه هفت الماس
- ورق گالوانیزه کاشان
ورق روغنی چیست؟

ورق روغنی به روش نورد سرد تولید میشود و به دلیل عدم قرار گرفتن در برابر حرارت، دارای سطحی صاف، صیقلی و براق است. به همین دلیل از ورق روغنی برای مواردی که ظاهر آنها اهمیت بالایی دارد، استفاده میکنند. این ورقهای روغنی بسیار شکل پذیر و شکننده هستند.
کاربردهای مختلف ورق روغنی
مهمترین کاربردهای ورقهای روغنی عبارتند از:
-
- استفاده در ساخت و تولید لوازم خانگی به دلیل شکل ظاهری و کیفیت مناسب
- تولید لولهها و اتصالات
- ساخت بخشهایی از بدنه خودروها
- تولید ورقهای گالوانیزه
استانداردهای تولید ورق روغنی
ورقهای روغنی با استانداردهای پایین تولید میشوند و هر کدام با توجه به ویِژگیهایی که دارند، در موارد خاصی مورد استفاده قرار میگیرند:
-
- ST 12 : ورقهای روغنی معمولی
- ST 13 : ورقهای روغنی نیمه کششی
- ST 14: ورقهای روغنی با کشش بالا یا ورقهای فوق کششی
ورق سیاه
ورق سیاه یکی دیگر از انواع ورق فولادی است که به طور مستقیم برای تولید تجهیزات مختلف، مورد استفاده قرار میگیرد. ورق سیاه به روش نورد گرم تولید میشود و به دلیل تحمل حرارت بالا، سطحی مات دارد. این ورق سطح صاف و صیقلی نداشته و برای ساخت تجهیزاتی که ظاهرشان اهمیت چندانی ندارد، مورد استفاده قرار میگیرد.
کاربردهای ورق سیاه چیست؟

به طور کلی ورق سیاه در صنعت ساختمان سازی کاربرد گسترده دارد؛ از این نوع ورق برای تولید مصالح ساختمانی مختلف از جمله تیرآهن، نبشی، ناودانی و … استفاده میکنند. از کاربردهای دیگر این نوع ورق میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
- استفاده در صنایع کشتی سازی
- ساخت بدنه و استحکامات داخل خودروها
- ساخته انواع لوله و پروفیل
- تولید تانکرهای گوناگون
استانداردهای تولید ورق سیاه
از استانداردهای مختلف تولید ورق سیاه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
- SPHT4 , SPHT3 , SPHT2 , SPHT1 : مصارف صنعتی و نیاز به سختی بالا
- ST37 : مصارف ساختمانی
- A285-GRC , A596-GR : استفاده در ساخت مخازن و لولههای تحت فشار
- DD11 , DD12 , DD13 , STW22: ساخت کشتی و ماشین آلات سنگین
ورق رنگی چیست؟
ورق رنگی از اعمال تغییراتی روی ورق گالوانیزه تولید میشود؛ در واقع برای تولید ورقهای رنگی، ورق گالوانیزه را رنگ آمیزی میکنند. برای رنگ آمیزی ورق ها، ابتدا سطح آنها را کاملا از آلودگی، چربی و هر نوع ذره مزاحم پاک میکنند. پس از آن ورقها را از غلتکهایی عبور داده تا سطح آنها کاملا صاف و صیقلی شوند.
کاربردهای ورق رنگی چیست؟
ورقهای رنگی به دلیل دارا بودن خاصیت ضد زنگ، کاربردهای زیادی دارند که در ادامه آنها را خواهیم گفت:
-
- استفاده در نماهای داخلی و خارجی ساختمانها
- برای تولید بخشی از اجزای اتومبیلها
- استفاده در ساخت لوازم خانگی
- لوازم آشپزخانه
استانداردهای تولید ورق رنگی چیست؟
از آنجایی که ورق رنگی از ورق گالوانیزه تولید میشود، استاندارد تولیدشان کاملا به استاندارد تولید ورق روغنی بستگی دارد.
ورق اسید شویی
ورق اسیدشویی در واقع همان ورق سیاه است که طی فرآیند مجزا با اسید شست و شو داده میشود. همانطور که پیشتر گفتیم، ورق سیاه به دلیل قرار گرفتن در معرض حرارت، دارای سطحی ناصاف میباشد. فرآیند اسیدشویی سبب از بین رفتن تمام ناخالصیها شده و برشکاریهای روی خط اسیدشویی، سبب از بین بردن ناهمواریها خواهد شد.

کاربردهای مختلف ورق اسید شویی
مهمترین کاربردهای ورق اسید شویی شامل موارد زیر میشوند:
-
- استفاده در تولید شاسی و رینگ خودروها
- استفاده در صنایع کشتی سازی
- ساخت لولههای انتقال نفت و گاز
استانداردهای مختلف ورق اسید شویی
ورقهای اسید شویی نیز خود در چندین استاندارد گوناگون تولید میشوند.از استانداردهای رایج تولید ورق اسید شویی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
- NVA , GRA : استفاده در صنایع کشتی سازی
- SAPH : مناسب برای تولید رینگ و شاسیهای اتومبیل
- GRB , X42-46-56 : استفاده برای ساخت لولههای نفت و گاز
ورق قلع اندود چیست؟
ورق قلع اندود به صورت گسترده در ساخت ظروف مواد غذایی استفاده میشود. در واقع ورق های قلع اندود در دسته ورقهای روغنی قرار میگیرند که به اصطلاح به آنها حلب گفته میشود. برای تولید ورق قلع اندود، روی ورق روغنی یک لایه قلع استفاده میکنند تا خاصیت ضد زنگ و ضد خوردگی پیدا کند. لازم به ذکر است که قلع خاصیتی ضد خوردگی بالایی دارد که همین مسئله سبب شده است تا از ورق قلع اندود در محیط های اسیدی نیز استفاده کنند.
کاربردهای ورق قلع اندود
از کاربردهای مختلف ورق قلع اندود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
- ظروف مواد غذایی مانند روغن، کنسرو و غیره
- ظروف برخی نوشیدنیها مانند نوشابه و انرژیزا
- ساخت پوستههای مناسب برای فیلتر روغنها
- تولید برخی قطعات خودرو
- محافظهای الکترونیکی
استانداردهای مختلف تولید ورق قلع اندود
از آنجایی که ورقهای قلع اندود از ورق روغنی تولید میشود، استانداردهایی مشابه ورق روغنی دارند.
معرفی ورق استنلس استیل
ورق استیل استنلس یکی از محبوبترین ورقهای فولادی در بازار است. از این نوع ورق برای ساخت لوازم خانگی، آسانسورها، نمای ساختمان های اداری، مسکونی و تجاری استفاده میشود. ورق استیل استنلس در برابر رطوبت و اکسیداسیون بسیار مقاوم بوده و به دلیل ظاهر خاصی که دارد، مورد استفاده قرار میگیرد.
کاربرد ورق استنلس استیل
- سری 300 ورق های استنلس به دلیل استفاده از عنصر کروم، ضد زنگ میباشد.
- سری 400 این ورقها به دلیل مقاومت بالایی که در برابر جوش پذیری و خوردگی دارد، در ساخت وسایل روزمره استفاده میشود.
- در ساخت کشتی، هواپیما، لوازم خانگی، آسانسور سازی و … استفاده میشود.
ورق آجدار
یکی دیگر از انواع ورق فولادی که روی سطح آن برجستگیهایی تعبیه شده است، ورق آجدار میگویند. ورق های آجدار عمدتا از ورق سیاه و روغنی تولید میشود. شما میتوانید این نوع ورق فولادی را به صورت کلاف یا شیت در برندهای مختلف خریداری کنید.
کاربردهای مختلف ورق آجدار:
- ساخت کف عرشه کشتیها؛
- پلههای اضطراری؛
- کف پلهای عابر پیاده سطح شهر؛
- کف اتاق کامیونها یا وانتها؛
استانداردهای مختلف ورق فولادی
ورقهای فولادی در استاندارد و با مشخصات خاصی تولید میشوند. خریداران ورق با توجه به نیاز پروژه خود، باید یکی از استانداردهای ورق فولادی را انتخاب کنند. از استانداردهای مختلف این نوع ورق میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- استاندارد های ورق سیاه: از استانداردهای مختلف ورق سیاه میتوان به SPHT4 , SPHT3 , SPHT2 , SPHT1 اشاره کرد. از استاندارد ST37 در صنعت ساخت و ساز استفاده میکنند.
- استاندارد ورق روغنی: ورق روغنی در سه استاندارد ST 12، ST 13 و ST 14 تولید و عرضه میشود. از هر یک از این استانداردها، به ترتیب برای مصارف روزانه، نیمه کششی و مواردی که کشش بالایی دارند، استفاده میکنند.
- ورق اسید شویی: از استانداردهای مختلف ورق اسیدشویی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- NVA , GRA: برای صنایع کشتیسازی؛
- SAPH: مورد استفاده در تولید قطعات خودرو؛
- GRB , X42-46-56: برای لولههای نفت و گاز؛
فروش انواع ورق های فولادی
دکتر آهن برند رسمی فولاد رامیار صنعت تامین کننده انواع شمش، مقاطع فولادی، فروآلیاژ و مواد اولیه صنایع ریخته گری چدن، فولاد و سایر صنایع مرتبط است. این مجموعه به لطف همکاری مستقیم با بزرگترین و مطرحترین کارخانه های ذوب و نورد کشور، توانسته اعتماد و رضایت اغلب مشتریان خود را جلب نماید. بازرگانی دکتر آهن همواره تلاش کرده است تا با حفظ اعتبار خود در بازار فولاد، بهترین خدمت رسانی و همکاری را داشته باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره 03155057 تماس بگیرید.
سوالات متداول در مورد ورق فولادی
خصوصیات ورق روغنی چیست؟
ورزق روغنی یکی از انواع ورق فولادی تولید شده به روش نورد سرد است. این نوع ورق به منظور جلوگیری از زنگ زدگی و خوردگی، روغن کاری شده و از آن برای تولید ورق رنگی، گالوانیزه و قلع اندود استفاده میکنند.
ورق سیاه و رنگی چه تفاوت هایی با یکدیگر دارند؟
ورق سیاه حاصل فرآیند نورد گرم است و پوشش خاصی ندارد. این در حالیست که برای تولید ورق رنگی از پوشش رنگی استفاده میشود تا در برابر خوردگی و زنگ زدگی مقاومت بالایی داشته باشد.
مزایا و معایب ورق آجدار چیست؟
ورق آجدار به سبب برجستگیهایی که روی سطح خود دارد، در برابر فشار و ضربه مقاومت بالایی از خود نشان میدهد. اما در برخی مواقع ممکن است در اثر رطوبت دچار زنگ زدگی شود.
نورد گرم و سرد چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
در فرآیند نورد گرم، شمش فولادی تحت دمای بسیار بالا قرار میگیرد؛ همین مسئله سبب بهبود خواص مکانیکی و شیمیایی ورق خواهد شد. این در حالیست که ورق نورد سرد، در دمای پایین و به روش خمش و کشش تولید میشود و ظاهر آن باکیفیتتر و بدون برجستگی و نقص است.
عوامل موثر بر قیمت ورق فولادی چیست؟
به طور کلی قیمت محصولات فولادی نظیر انواع ورق ها، تحت تاثیر عوامل مختلفی نظیر کیفیت فولاد، ضخامت، ابعاد، استاندارد و روش تولید، میزان عرضه و تقاضا، نرخ دلار و ... تغییر میکند. در مطلب " عوامل موثر بر قیمت آهن آلات " به صورت کامل در این باره صحبت کردهایم.




