صنعت فولاد یکی از مهمترین صنایع کشور و جهان به حساب میآید؛ سوخت مورد نیاز در این صنعت به واسطه آهن اسفنجی و ضایعات آهن تامین میشود. ضایعات آهن چطور تولید میشود؟ کاربرد انواع ضایعات فلزی چیست؟ در ادامه این مطلب از دکترآهنُ برند رسمی فولاد رامیار صنعت به صورت کامل در مورد این موضوع که ضایعات آهن و آهن قراضه چیست؟ ضایعات آهن، زباله نیست! صحبت خواهیم کرد.
ضایعات فلزی یا قراضه آهن چیست؟
ابتدا باید به این سوال پاسخ بدهیم که قراضه یعنی چه؟ ضایعات آهن یا قراضه آهن به موادی گفته میشود که قابل بازگردانی بوده و از طریق صنایع مختلف مانند ساختمان سازی، خودروسازی، لوازم خانگی و … تولید میشود. از ضایعات آهن به عنوان سوخت کورهها برای تولید محصولاتی از جمله میلگرد، تیر آهن، شمش های فولادی و … استفاده میشود. ضایعات آهن به سبب اینکه میتوان مجدد از آنها استفاده کرد، از ارزش بالایی برخوردار هستند. قراضه آهن در انواع مختلفی دسته بندی شده و هر کدام قیمت های متفاوتی دارند.
عوامل موثر بر قیمت آهن قراضه
عوامل مختلفی در قیمت آهن قراضه تاثیر خواهد گذاشت؛ شرایط مکانی و زمانی، موقعیت بازار، تغییر فصل و موقعیت آب و هوایی، خرید بدون واسطه، قیمت شمش و سایر فلزات و … میتواند در قیمت آهن قراضه تاثیر داشته باشد. در مطلب " عوامل تاثیرگذار بر قیمت آهن آلات " به صورت کامل در مورد عوامل موثر بر قیمت بازار فولاد صحبت کردهایم.
فواید استفاده از ضایعات آهن چیست؟
حفظ محیط زیست و صرفه جویی در استفاده از برخی مواد اولیه به ویژه سنگ آهن و مواردی که تجدید پذیر نیستند، از ملزومات است. استفاده از ضایعات آهن سبب صرفه جویی در مواد اولیه و همچنین کاهش آلودگیهای زیست محیطی خواهد شد. یکی از ویژگیهای منحصر به فرد فلزات، امکان استفاده چندباره از آن ها است. قراضه آهن را میتوان جزو منابع تمام نشدنی و ارزشمند به حساب آورد.
انواع ضایعات آهنی کدام است؟
ضایعات آهنی در انواع مختلفی دستهبندی میشود. در ادامه به معرفی انواع ضایعات آهن دستههای مختلف به صورت کامل میپردازیم:
انواع ضایعات آهن برساس منبع تولید
ضایعات آهن، این ماده ارزشمند صنعتی، از منابع مختلفی به چرخه تولید بازمیگردند. شناخت این منابع به ما کمک میکند تا با دقت بیشتری انواع قراضه را دستهبندی و ارزشگذاری کنیم. در ادامه به مهمترین منابع تولید ضایعات آهن میپردازیم:
- ضایعات ساختمانی: این قراضهها که بخش قابل توجهی از ضایعات آهن را تشکیل میدهند، عمدتاً از پروژههای عمرانی و تخریب ساختمانها به دست میآیند. میلگردها، تیرآهنها و پروفیلهای باقیمانده از سازهها، پس از پردازش، کیفیتی مناسب برای بازیافت دارند.
- ضایعات صنعتی: از قلب کارخانجات و صنایع تولیدی، انواع ضایعات آهن با کیفیت بالا نشات میگیرد. این ضایعات حاصل برش ورق، ماشینکاری و دیگر فرآیندهای تولیدی هستند و به دلیل خلوص بالا، از بهترین انواع قراضه محسوب میشوند.
- ضایعات خودرویی: صنعت خودروسازی با وجود خودروهای فرسوده، منبع مهمی برای ضایعات آهن است. بدنه، درب، کاپوت و قطعات فلزی خودروهای از رده خارج، پس از جداسازی و تفکیک، ارزش اقتصادی بالایی دارند.
- ضایعات خانگی: وسایل قدیمی خانگی مانند لوازم برقی بزرگ (یخچال، لباسشویی) و ظروف فلزی، پس از پایان عمر مفیدشان، به ضایعات آهن تبدیل میشوند و سهمی در تامین مواد اولیه بازیافتی دارند.
انواع ضایعات آهن بر اساس درجه کیفیت
در میان انواع دستهبندی ضایعات، کیفیت ضایعات نقش تعیینکنندهای در قیمت دارد. درجه کیفیت ضایعات آهن به شکل زیر تقسیمبندی میشود:
- ضایعات فلزی ویژه: به ضایعات فلزی که از ساختمان سازی به دست میآید، ضایعات فلزی ویژه میگویند. این نوع ضایعات شامل انواع خرده میلگرد، تیرآهن، قوطی پروفیل و … است.
- ضایعات سوپر ویژه: می دانید که ضایعات فلزی که از نظر کیفیتی و قیمتی ارزش بیشتری دارند،به همین خاطر در دسته سوپر ویژه قرار میگیرند.
- قراضه درجه یک: ضایعات درجه یک نوعی از آهن قراضه هستند که در ترکیبات خود عناصری مانند فسفر، گوگرد، مس، کروم، نیکل و آهن دارند.
- ضایعات آهن درجه دو و درجه سه: در اصل ضایعات درجه 2 و 3 مانند ضایعات درجه 1 هستند با این تفاوت که ترکیبات شیمیایی آنها کمی با یکدیگر متفاوت است.
انواع ضایعات آهن بر اساس ویژگی های فیزیکی
شناخت ضایعات آهن بر اساس ظاهر و حجم آنها، یکی از نکات کلیدی در فرآیند بازیافت است؛ چرا که مستقیماً بر روشها و هزینههای بازیافت تأثیر میگذارد. این دستهبندی به ما کمک میکند تا انواع قراضه را بهتر بشناسیم و در صنعت فولاد به کار بگیریم.
- ضایعات آهنی سنگین: این دسته از ضایعات که با نام «ضایعات سنگین بار» نیز شناخته میشوند، معمولاً وزنی در حدود یک تن دارند. تیرآهنها، شاسیهای خودرو و قطعات فلزی بزرگ و مقاوم، از نمونههای بارز این نوع قراضه هستند. به دلیل مقاومت بالا و حجم مناسب، این ضایعات برای فرآیند ذوب و بازیافت در کوره بسیار ایدهآل هستند.
- ضایعات آهنی سبک: در مقابل ضایعات سنگین، انواع سبکتر قراضه آهن قرار دارند. ورقهای نازک فلزی، ضایعات آرماتور، در و پنجرههای فلزی، لولههای با ضخامت کم و قطعات کوچک فلزی، همگی در این گروه جای میگیرند. این مواد چگالی کمتری دارند و فرآیند بازیافت آنها نیازمند تکنیکهای متفاوتی نسبت به ضایعات سنگین است.
- ضایعات آهن زنگزده و اکسید شده: این نوع از ضایعات، به دلیل قرار گرفتن طولانیمدت در معرض رطوبت و هوا، دچار زنگزدگی و خوردگی شدهاند. زنگزدگی باعث کاهش مقاومت و خلوص آهن میشود و پیش از استفاده مجدد، اغلب نیازمند فرآیندهای تصفیه و حذف اکسید هستند. با وجود این مراحل اضافی، قیمت پایینتر این ضایعات، آنها را به گزینهای اقتصادی و مقرونبهصرفه برای صنایع بازیافت تبدیل کرده است.
انواع ضایعات آهن بر اساس جنس و ترکیبات
یکی از مهمترین روشهای دستهبندی ضایعات آهن، تفکیک آنها بر اساس جنس و ترکیبات آلیاژی است. این نوع تقسیمبندی نقش مستقیمی در انتخاب روش بازیافت، نوع کوره و کیفیت فولاد تولیدی دارد. در ادامه با مهمترین انواع قراضه آهن از نظر جنس آشنا میشویم:
- ضایعات فولاد کربنی: رایجترین نوع در بازار ضایعات آهن، فولادهای کربنی هستند. میلگرد، تیرآهن و ورق سیاه در این گروه قرار میگیرند. این نوع ضایعات به دلیل خلوص مناسب و ترکیب استاندارد، کیفیت بالایی برای ذوب و تولید مجدد فولاد دارند.
- ضایعات آلیاژی: قطعاتی مانند فنر، چرخدنده و ابزارآلات صنعتی که حاوی عناصری نظیر کروم، منگنز یا نیکل هستند، در دسته ضایعات آلیاژی قرار میگیرند. این قراضهها سختی و مقاومت بیشتری دارند و در صنایع تخصصی کاربرد دارند.
- ضایعات گالوانیزه و رنگی: محصولات فولادی دارای پوشش روی یا رنگ صنعتی، مانند لولهها، کانال کولر و برخی ورقهای لوازم خانگی، در این گروه قرار میگیرند. مقاومت بالا در برابر خوردگی، ویژگی اصلی این نوع ضایعات است.
- ضایعات روغنی: ورقهای نازک، براق و کمضخامت که عمدتاً در صنایع خودروسازی کاربرد دارند، به عنوان ضایعات روغنی شناخته میشوند. این نوع قراضه به دلیل سطح صاف و کیفیت مناسب، ارزش بازیافتی خوبی دارد.
- ضایعات حلب: قوطیهای فلزی مواد غذایی، روغن و کنسرو از جمله ضایعات حلبی هستند. این نوع ضایعات نیازمند جداسازی پوششها پیش از فرآیند ذوب هستند.
- سوفاره آهن: سوفاره یا براده آهن، تراشههای ریز حاصل از ماشینکاری قطعات فلزی است. به دلیل پراکندگی و حجم کم، این ضایعات معمولاً پیش از حمل و بازیافت فشردهسازی میشوند.
کاربرد آهن قراضه چیست؟
استفاده در صنایع
به طور کلی از آهن قراضه در ساخت پروژههایی مانند جاده سازی، پل سازی، صنعت حمل و نقل، ساخت خودرو، سم زدایی فاضلاب های صنعتی و … استفاده میشود.
تولید لوازم خانگی
مبلمانهای فلزی عموما با استفاده از آهن قراضه و ضایعات آهن ساخته میشوند. همچنین نیمکتهای پارک، میزهای فلزی و سایر المانهای فلزی که در سطح شهر نصب میشوند، از قراضه آهن ساخته میشوند.
استفاده به عنوان سوخت کوره ها
یکی دیگر از کاربردهای قراضه آهن در صنعت فولاد، استفاده به عنوان سوخت کورههای ذوب فلزات است.
فرآیند تولید ضایعات
ضایعات را میتوان از ابزارهای مورد استفاده انسان یا از صنایع و کارخانهها تولید کرد. قطعات و ضایعات اضافی در کارخانهها به عنوان قراضه جمع آوری میشود. ابزارهای فولادی مورد استفاده در ساختمان سازی زمانی که فرسوده شوند و به پایان عمر مفید خود برسند به عنوان ضایعات استفاده میشوند. حتی اجساد خودروهایی که تصادف کردهاند نیز نوعی زباله هستند.
جالب است که در سالهای اخیر حجم ضایعات ضایعات بالا بوده و فروش این محصول بر اساس وزن صورت میگیرد. اگرچه قیمت فلزات غیرآهنی کمتر از فلزات آهنی است، اما حجم بازیافت آن بسیار بیشتر است. زباله ها در یک محوطه باز مانند حیاط یا انبار باز جمع آوری میشوند. در سالهای اخیر خرید ضایعات آهنی و ضایعات نقش مهمی در بازارهای جهانی داشته و در صنایع مختلف قابل استفاده است.
معایب استفاده از آهن قراضه
در ضایعات فلزی صنایع مختلف از جمله فولاد، مواد رادیواکتیور و خطرناکی وجود دارد. همین مسئله سبب بروز حوادثی از جمله مرگ، جراحت، آلودگی زیست محیطی و … خواهد شد. مواد سمی که از سوختن آهن قراضه تولید میشود، دارای فلزات سمی مانند بریلیوم، جیوه و کادمیوم است. این فلزات برای سلامتی انسان بسیار مضر است. به همین دلیل است که امروزه به جای استفاده از آهن قراضه، از آهن اسفنجی و مواد اولیه دیگری استفاده میکنند.
قیمت آهن قراضه
قیمت آهن قراضه و ضایعات آهن بهصورت روزانه و تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند عرضه و تقاضا، نرخ ارز، قیمت جهانی فولاد و سیاستهای کارخانههای ذوب تغییر میکند. از آنجایی که کارخانههایی مانند ذوبآهن اصفهان خریداران اصلی این نوع ضایعات هستند، نقش تعیینکنندهای در تنظیم بازار دارند. به همین دلیل، برای انجام خرید یا فروش ضایعات با دقت و سود مناسب، آگاهی از قیمت روز آن کاملاً ضروری است. استفاده از منابع معتبر و بهروزرسانی روزانه اطلاعات، بهترین راهکار برای پیگیری تغییرات بازار آهن قراضه است.
در نهایت
بازرگانی دکتر آهن، برند رسمی فولاد رامیار صنعت با سابقهای قابل اعتماد در تأمین انواع شمش، مقاطع فولادی، مواد اولیه و فروآلیاژ، یکی از مراجع معتبر در تأمین نیازهای صنایع ریختهگری چدن و فولاد است. مجموعه ما همچنین در زمینه تأمین آهن اسفنجی و قراضه آهن فعالیت دارد و با ارائه ضایعات فلزی با کیفیت بالا و قیمت مناسب، پاسخگوی نیاز خریداران عمده و صنعتی است. برای اطلاع از قیمت بهروز و موجودی محصولات، ارتباط مستقیم با کارشناسان با شماره 03155057 تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره ضایعات آهن
نقش تقاضای بازار در قیمتگذاری ضایعات آهن چیست؟
افزایش تقاضا برای فولاد، منجر به افزایش قیمت ضایعات آهن به دلیل رقابت بیشتر برای تأمین مواد اولیه میشود.
چه مزایای زیستمحیطی کلیدی در بازیافت ضایعات آهن وجود دارد؟
بازیافت ضایعات آهن با کاهش چشمگیر مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانهای، به حفظ محیط زیست کمک شایانی میکند.
فرآیند تفکیک ضایعات آهن چگونه بر کیفیت محصول نهایی تأثیر میگذارد؟
تفکیک صحیح ضایعات، از ورود ناخالصیها جلوگیری کرده و کیفیت و استاندارد فولاد تولیدی را تضمین میکند.
تفاوت اصلی بین «زائدات» و «ضایعات» آهن از نظر ارزش بازیافتی چیست؟
زائدات معمولاً دورریزهای تمیز و با خلوص بالا از تولید هستند، اما ضایعات ممکن است نیاز به پردازش بیشتری داشته باشند، هر دو برای بازیافت ارزشمندند.
